Als langeafstandsloper won de Brit Mo Farah zowat alles wat er te winnen viel: meervoudig olympisch goud, wereld- en Europese titels. De sleutel tot zijn succes? Slaap. Tijdens zijn carrière sliep Farah vaak negen uur per nacht. Op trainingskampen zelfs nog meer, dan ging hij om negen uur naar bed en stond hij pas rond acht uur op. “Slaap en rust zijn het allerbelangrijkste, nog meer dan lopen zelf”, zei hij daarover ooit. “Als je lichaam onvoldoende herstelt, kan je er geen prestaties van vragen.”
Farah is niet de enige die slaap heiligt. Usain Bolt mikte op acht tot tien uur slaap per nacht, tennisser Roger Federer haalde zelfs elf tot twaalf uur. Toch blijft slaap bij de meeste recreatieve lopers een nagedachte. We overpeinzen schoenen en schema’s, tempozones en gels. Slaap zien we vaak als iets waarover we weinig controle hebben. Je slaapt goed of niet.
Slaap is training
Jurgen van Teeffelen, wetenschapsjournalist van de podcast Slimmer Presteren, volgt al jaren het onderzoek naar slaap en sport. Hij herkent die reflex. “Als sporters denken we vaak: ik moet trainen, actief zijn – daar word ik beter van. Herstel lijkt iets passief, nietsdoen. Maar dat is het niet.” Integendeel: slaap is training, onzichtbaar maar essentieel.
“Tijdens je slaap gaat je brein in herstelmodus”, zegt Inge Declercq, neuroloog en slaapexpert bij het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. “Je immuunsysteem wordt gereboot, afvalstoffen worden uit je hersenen gespoeld en hormonale systemen bijgestuurd.” Tijdens de nacht doorlopen we verschillende cycli van gemiddeld anderhalf uur. Elke cyclus bestaat uit meerdere fasen: indommelen, lichte slaap, diepe slaap en remslaap. In het eerste deel van de nacht zit relatief meer diepe slaap, later op de nacht meer REM (rapid eye movement).
Slaaparchitectuur
“Één fase is niet belangrijker dan de andere”, zegt Declercq. “De slaaparchitectuur moet kloppen: de verhouding tussen de fasen en de opbouw van de nacht.” Elk stukje heeft z’n functie. Diepe slaap is cruciaal voor fysiek herstel en voor de aanmaak van groeihormoon. Remslaap speelt dan weer een grote rol in het verwerken van informatie en het opslaan van motorische vaardigheden.
“Wil je als sporter een handeling laten insijpelen, dan helpt het om er mentaal mee bezig te zijn voor het slapengaan. De verwerking gebeurt ’s nachts”, zegt ze. In feite is slaap de basis van de piramide waarop je prestaties bouwt.
(…)
Lees het volledige verhaal in de laatste editie van RunningBE-magazine Liever online lezen? Lees dan verder via Blendle.
RunningBE is verkrijgbaar in de winkel of online te bestellen via onze webshop. Je kunt RunningBE-magazine ook digitaal lezen via Blendle.