Natuurloop: buschwacking in de Kempen

De 100% natuurlopen laten je lopen tussen het groen. In natuurgebied Hoge Vijvers, in het noorden van de provincie Antwerpen, leiden twee volledig onverharde lussen over paden door loof- en dennenbossen en dwars over heide. Via een verbindingsroute naar het Gewestbos van Ravels maak je er een trail van tientallen kilometers van, zonder ooit het asfalt te raken.

Het gras staat zo hoog dat het pad bijna onzichtbaar wordt. Ik loop voort, half op goed geluk, terwijl de halmen zwiepend mijn kuiten kietelen. Aan het einde van de passage hangen mijn benen vol met zaadjes en pluis. Dit voelt niet als een bewegwijzerde natuurloop, wel als een verkenningstocht, een avontuur. Bushwhacking in de Kempen, wie had dat gedacht?

Twintig minuten eerder. Op de parking van de Wouwershoeve scheren zwaluwen langs. Het is muisstil. Geen wonder dat delen van de Hoge Vijvers – een natuurreservaat in Arendonk – gelden als stiltegebied. Hier hoor je als loper je eigen gehijg, mogelijk wat gescharrel van een reetje in het kreupelhout en, bij valavond in de lente, het snorren van nachtzwaluwen. En verder helemaal niets. Heerlijk.

Twee lussen zigzaggen door de Hoge Vijvers: een korte groene (6,3 km) en een langere blauwe (13,1 km), beide honderd procent onverhard. Daarom trommelde ik mijn vader op: hij zal de groene route afhaspelen, terwijl ik me aan de blauwe waag. We vertrekken samen op een dreef tussen de eikenbomen – lang en kaarsrecht, ideaal voor wie tempo wil maken. En de Kempen betekent ook: zand, zand en nog eens zand.

Na 2,5 km draai ik linksaf, mijn vader gaat rechts. De blauwe route maakt twee omwegen. Meteen versmalt het pad en daalt het tempo. Na de lange rechte stukken van eerder volgt nu het nodige draaien en keren. Ik krijg enkele singletrails voor de voeten en spring over een boomstam. Het is vroeg, de dauw glinstert. Hier maak ik voor het eerst kennis met dat gras. Hoge Vijvers? Hoog gras, ja!

Lees ook: Van asfaltwegen naar trailpaden: wat veranderd er voor je lichaam?

Aanlokkelijke paadjes

Anno 2025 loop ik vooral tussen de bomen, maar ooit strekte de heide zich hier uit. Schapen graasden, arme boeren staken turf en probeerden een karig bestaan op te bouwen uit wat de Kempense zandgrond hen gunde. Dat veranderde in de tweede helft van de 19de eeuw toen investeerders de heide bebosten met het oog op houtkap. Die commerciële aanpak zie je vandaag terug in de soms homogene dennenpercelen die het landschap structureren.

Lang bleef het gebied in privéhanden, onder meer van de steenrijke Kempische familie Emsens – de oprichters van Sibelco, die fortuin maakten met zand. Vanaf eind jaren 70 kocht de overheid het gebied stukje bij beetje op. Sindsdien probeert het Agentschap voor Natuur en Bos meer variatie in het reservaat te brengen en de oorspronkelijke heide te herstellen.

Dat merk ik wanneer de natuurloop een flard heide dwarst. Het paars gloeit in het ochtendzonnetje. Maar wat verderop ligt nog een mooier lapje heide, waar de route helaas niet passeert.

Lees ook: Zij bekeerden zich tot de trails

Niet de enige gemiste kans. Terwijl ik braaf over brede zandpaden loop, kronkelen links en rechts aanlokkelijke singletrails het bos in. De mountainbikesignalisatie wijst vaak die richting uit, maar de looproute houdt voet bij stuk en blijft vooral op de bredere wegen. Voor wie, zoals ik, het liefst op zo smal mogelijke paadjes loopt, voelt dat zoals een wijnliefhebber die een fles Châteauneuf-du-Pape te zien krijgt, maar er niet van mag proeven.

Weelde

Maar genoeg gezeurd. Deze route heeft vooral veel moois te bieden. De rust, om te beginnen. We lopen hier in een uithoek van de provincie Antwerpen, pal tegen de Nederlandse grens. Zo dicht zelfs dat mijn telefoon plots piept: Welkom in Nederland. Vals alarm. Op deze doordeweekse ochtend kruis ik slechts één loper.

Wat verder op het parcours leunt zijn fiets tegen een boom, een anderhalveliterfles water onder zijn bagagedrager. Geen sportdrank in een fluorescerende bidon. In de Kempen doet niemand fancy. Duu mar gewoeën, da is al zot genoeg.

De bewegwijzering is prima. Een sporthorloge heb je in principe niet nodig. Slechts één keer twijfel ik: bij een zeldzame vijver – de naam van dit natuurgebied is misleidend – zie ik niet meteen een bordje. Verder loopt het parcours verrassend vlot. Kempense dennenbossen hebben doorgaans veel microreliëf, maar de Hoge Vijvers blijken biljartvlak.

Tegelijk slingert en draait de route zo vaak dat ik me na een tijdje niet meer goed kan oriënteren. Hop, een bruggetje over, langs een stuk afgesloten heide. Helaas geen schaapjes vandaag. Al volgt wel een andere ontmoeting met het lokale beestenbos, wanneer een grote roofvogel zwaar klapwiekend door de kruinen vlucht. Een bosuil? Ik zal het nooit weten.

Na een uur en een kwart sta ik opnieuw op de parking. Daar vertrekt een korte verbindingsroute die deze natuurloop aan drie extra lussen door het Gewestbos van Ravels vastklikt. Rijg die allemaal aan elkaar en je komt met gemak aan 20, 30 of 40 km zonder ooit de natuur uit te lopen. In het noorden van de Kempen kan je haast een marathon traillopen zonder dat je schoenen ook maar een meter asfalt raken. Wat een weelde!

Praktisch

Parkeren: zowel de groene als de blauwe lus beginnen aan de parking van de Wouwershoeve, De Lusthoven 58, 2370 Arendonk. Op de blauwe kan je halverwege ook inpikken vanaf parking Hoge Vijversbos, Mierdseweg 41.

Afstanden: door de Hoge Vijvers lopen twee overlappende lussen: groen (6,3 km) en blauw (13,1 km). Via een gele verbindingsroute (2 km) kan je doorlopen naar het Gewestbos van Ravels, waar drie niet-overlappende lussen wachten: groen (4,1 km), blauw (9,2 km) en rood (10,9 km). Naar hartenlust te combineren.

Openingsuren: de Hoge Vijvers zijn het hele jaar door vrij toegankelijk. Let wel: dit is ook jachtgebied. Dat merk je aan de vele hoogzitten onderweg. Raadpleeg altijd de borden bij de ingang voor de meest actuele info.

Nagenieten: kan best in de Wouwershoeve, het theehuisje naast de startplaats. Hier kan je terecht voor huisgemaakte koeken en taartjes, streekproducten en fair trade lekkers. Hou wel rekening met beperkte openingsuren, zeker buiten de zomer. De Lusthoven 58, 2370 Arendonk.

Ontdek alle natuurlopen: www.natuurenbos.be/natuurlopen

Like this article? Share it!

Misschien vind je deze ook interessant?