Al een beetje beweging kan helpen dementie te voorkomen, zelfs bij kwetsbare oudere volwassenen. Dat suggereren onderzoekers van de Bloomberg School of Public Health van Johns Hopkins.
Slechts 35 minuten
De onderzoekers ontdekten dat slechts 35 minuten matig tot intensieve lichaamsbeweging per week – vergeleken met helemaal geen beweging – het risico op dementie met 41% verkleint. Zelfs bij kwetsbare ouderen – mensen met een verhoogd risico op gezondheidsaandoeningen – werd meer activiteit geassocieerd met een kleiner risico op dementie.
Hoe meer fysieke activiteit, hoe kleiner het risico op dementie: het risico was 60% lager bij deelnemers die tussen de 35 en 69,9 minuten per week actief waren; 63% lager bij 70 tot 139,9 minuten per week; en 69% lager bij 140 minuten of meer per week.
Voor hun analyse gebruikten de onderzoekers gegevens van bijna 90.000 volwassenen in het Verenigd Koninkrijk die een activiteitstracker droegen.“Onze bevindingen suggereren dat het verhogen van fysieke activiteit – zelfs al bij vijf minuten per dag – het risico op dementie bij oudere volwassenen kan verlagen”, aldus hoofdonderzoeker Amal Wanigatunga, PhD, MPH, assistent-professor aan de afdeling Epidemiologie van de Bloomberg School. “Ons onderzoek draagt bij aan het groeiend aantal bewijzen die aantonen dat een klein beetje lichaamsbeweging beter is dan geen, vooral met het oog op een ouderdomsziekte die de hersenen aantast en waarvoor momenteel geen genezing bestaat.” Met andere woorden: zelfs vijf of tien minuten bewegen is beter dan niets, en kan op de lange termijn echt verschil maken.
(Kleine) leefstijlaanpassingen
Dementie, meestal veroorzaakt door de ziekte van Alzheimer, is een van de meest voorkomende aandoeningen op latere leeftijd. Hoewel het risico op dementie toeneemt met de leeftijd, suggereren recente studies dat dementie binnen een normale levensduur deels te voorkomen is door leefstijlaanpassingen, zoals een betere beheersing van cholesterol, bloeddruk en bloedsuiker, en door actiever te zijn.
De minimale hoeveelheid beweging die nodig is om het risico op dementie significant te verlagen, is nog niet duidelijk. Voor veel oudere mensen, vooral kwetsbare ouderen, zijn de hoge beweegnormen uit officiële richtlijnen onhaalbaar, wat hen kan ontmoedigen om überhaupt te bewegen. De Hoge Gezondheidsraad adviseert om wekelijks minstens 150 minuten aan matige intensiteit te bewegen, wat neerkomt op gemiddeld 20 minuten per dag.
Het onderzoek
Voor hun studie analyseerden Wanigatunga en collega’s gegevens van Britse volwassenen die meededen aan het UK Biobank-project, een langlopend onderzoek onder ongeveer 500.000 mensen. De dataset voor deze studie bevatte gegevens van 89.667 volwassenen, voornamelijk 50-plussers, die tussen februari 2013 en december 2015 gedurende een week een polsversnellingsmeter droegen (gelijkaardig aan een smartwatch) om hun fysieke activiteit te meten. Hun gezondheid werd gemiddeld 4,4 jaar gevolgd, tot november 2021. Bij 735 deelnemers werd in de opvolgperiode dementie vastgesteld. De analyse vergeleek personen met enige matig tot intensieve activiteit per week met degenen die volledig inactief waren, en hield rekening met leeftijd en andere medische aandoeningen. De verbanden tussen meer activiteit en een lager risico op dementie waren opvallend. Deelnemers in de laagste activiteitscategorie (1 tot 34,9 minuten per week) hadden zelfs een risicovermindering van ongeveer 41%.
Toen de onderzoekers ook deelnemers meenamen die voldeden aan de definitie van kwetsbaarheid of ‘pre-kwetsbaarheid’, bleek dat het verband tussen meer beweging en minder dementie nagenoeg hetzelfde bleef. “Dit suggereert dat zelfs kwetsbare of bijna kwetsbare oudere volwassenen hun risico op dementie kunnen verlagen door lichte lichaamsbeweging,” aldus Wanigatunga.
Wat je van dit onderzoek moet onthouden? Als jij net dat extra zetje nodig had om je sportschoenen aan te trekken, weet dan dat zelfs een beetje beweging al een groot verschil kan maken.