De 4.478 meter hoge Matterhorn ligt op de Alpengrens tussen Zwitserland en Italië. Een iconische piramidevormige berg die niet alleen symbool staat voor de pracht van de Alpen, maar die je ongetwijfeld ook kent als logo van de gekende chocolade Toblerone. Jaarlijks lokt de berg duizenden wandelaars, traillopers, skiërs, bergbeklimmers en – ik wik mijn woorden – minder sportieve bucketlisttoeristen naar Zermatt, dat gezien wordt als de uitvalsbasis bij uitstek om de Matterhorn te ontdekken.
Dat Zermatt zo’n populaire bestemming is, verbaast niet. Het bergdorp – op 1.600 meter hoogte – combineert de unieke Zwitserse sfeer en kleine authentieke straatjes met spectaculaire berglandschappen en het voortdurende uitzicht op de indrukwekkende Matterhorn. Brad Pitt, Robbie Williams, Nicole Kidman … tal van beroemdheden zijn graag geziene gasten tijdens het bruisende skiseizoen en Phil Collins bezit er zelfs een appartement. Het centrum van Zermatt is bovendien autovrij. Bezoekers laten hun wagen achter in Täsch en reizen verder met de trein of hiken naar boven.
Trein in Täsch
Zo kwamen ook mijn vrouw en ik twee dagen voor de wedstrijd aan in Täsch. Na een treinrit van ongeveer 20 minuten zetten we voet in Zermatt. Even inchecken in het hotel en de benen laten rusten, voordat we het centrum gingen verkennen. Zo’n avondwandeling is ideaal om de sfeer op te snuiven.
In de hoofdstraat was het druk, maar eerder gezellig dan storend. Honderden toeristen slenteren langs de vele winkels, doen terrasjes of blazen uit van het een stevige hike. Her en der wapperen al vlaggen van de wedstrijd en op het vrijetijdsplein Obere Matten wordt alles in gereedheid gebracht voor de start van het evenement.
Het is duidelijk dat de wedstrijd hard leeft in het dorp. “Het evenement is diep geworteld geraakt in de regio en veel lokale inwoners nemen zelf deel aan de wedstrijden”, licht Carole Dossetto, projectleidster van de Matterhorn Ultraks bij het Zwitserse Human Sports Management, toe. “Die band met de lokale gemeenschap is iets waar we bijzonder trots op zijn. We hebben dit jaar een nieuw deelnemersrecord bereikt, maar wat ons nog blijer maakt, is de zeer positieve feedback die we ontvangen van zowel de lopers als Zermatt zelf.”
Acclimatiseren
Wanneer ik een ultra in het buitenland loop, ben ik bij voorkeur minstens twee dagen op voorhand ter plekke. Het is leuk om een volledige dag te acclimatiseren en de benen te activeren. Vrijdagochtend startte ik met een shake out-run van 20 minuten, een vast ritueel de dag voor een wedstrijd. Na een stevig koolhydraatrijk ontbijt vulden we een regenachtige voormiddag met het ophalen van mijn BIB-nummer aan de start/finish-zone, waar vrijdagochtend om 8:00 de start van de Matterhorn Ultraks Extreme op het programma stond, een technische wedstrijd met maar liefst 3.000 hoogtemeters op ‘amper’ 26 kilometer.
Althans, dat was het plan. Maar het gure weer en de zeer koude temperaturen op hoogte gooide die plannen overhoop. De organisatie moest noodgedwongen de start uitstellen en het parcours inkorten. De communicatie daarover liep bijzonder vlot via de social mediakanalen. Een knap staaltje flexibiliteit, waardoor de lopers van de Extreme race toch nog een uitdagende wedstrijd werd geboden.
Tiental berggidsen
“Het is zeker niet zo dat we alle mogelijke scenario’s op voorhand uitwerken”, vertelt Carole Dossetto. “Het weer in de bergen kan erg onvoorspelbaar zijn en elke situatie is anders, of het nu gaat om hevige regen, sterke wind, koude temperaturen of andere omstandigheden. Dergelijke scenario’s zitten echter wel sterk in het achterhoofd van ons lokale team. Onze wedstrijddirecteur, Simon Anthamatten, wordt ondersteund door een tiental berggidsen en andere lokale experts. Zij komen allemaal uit Zermatt en kennen de bergen door en door. Ze kennen elk pad, elke rots en elk deel van het terrein.”
Zo kan er dus snel gereageerd worden. Dossetto: “We zijn bijzonder flexibel wanneer het parcours moet worden aangepast. Ons doel is altijd om een wedstrijd te laten doorgaan als dat veilig kan. In plaats van een race af te gelasten, zoeken we naar veilige oplossingen waardoor de wedstrijd kan plaatsvinden, aangepast aan de omstandigheden van het moment.”
Benen prikkelen
Om die zenuwen te drukken planden we vrijdagnamiddag nog een 7 kilometer lange hike, met een beperkt aantal hoogtemeters om de benen niet te zwaar te belasten maar toch een aangename prikkel bergop te geven. Regenwolken hadden intussen plaatsgemaakt voor de zon en na amper 15 minuten stappen lag Zermatt al volledig achter ons en werden we omgeven door de prachtige natuur.
Wie liever wandelingen op hoogte maakt, maar niet eerst 2 uur wil of kan klimmen, kan vanuit Zermatt verschillende kabelbanen nemen naar hoger gelegen stations zoals Sunnegga, Schwarzsee of Gornergrat, dat zich op ruim 3.000 meter hoogte bevindt en een prachtig uitzicht biedt op de Gornergletsjer en de Matterhorn.
Geïmproviseerd ontbijt
Die Gornergrat is ook meteen het hoogste punt dat ik tijdens de Matterhorn Ultraks Sky race zal bereiken. Na een stevig avondmaal en het klaarleggen van mijn wedstrijdoutfit en -voeding, kroop ik rond 21u30 in bed om uiteindelijk tegen middernacht in slaap te vallen. Typisch piekergedrag de avond voor een ultra. De start stond gepland om 7:00 uur.
Dat betekent wekker om 4:30 uur, meteen ontbijten nog wat rusten in bed en op tijd klaarmaken en richting start, wat ongeveer 10 minuten wandelen was. Het ontbijt was – zoals wel vaker bij ultra’s die vroeg starten – improviseren. Het hotelbuffet was uiteraard nog niet geopend, dus ik kocht de dag voordien wit brood, aardbeienconfituur en een paar bananen die ik in alle stilte in de lobby van het hotel binnenspeelde.
Meteen klimmen
Van bij de start in het centrum van Zermatt is het meteen klimmen. Eerst tot Sunnegga, op ruim 2.200 meter hoogte, en dan na een kleine afdaling helemaal tot Gornergrat, 3.100 meter hoog. Vooral de laatste 200 stijgende meters van die beklimming zijn sensationeel. Vegetatie verdwijnt helemaal en het terrein wordt ruw. Eenmaal boven, waar je de ijlere lucht echt wel voelt, loop je over een smalle richel naar het skistation. Voor mij – en ongetwijfeld vele andere lopers – veruit het meest adembenemende moment van de wedstrijd.
Via tussenstation Riffelalp ging het van Gornegrat in één lange ruk omlaag tot de bevoorrading in Furi, waar heel wat supporters, waaronder mijn vrouw, waren samengetroept. Intussen liep de temperatuur al aardig op en dat had een weerslag op mijn benen. Vanuit Furi begon op nieuw een stevige klim tot Schwarzsee. Een energiedip halfweg de klim deed het moraal wat kelderen. Iedere stap voelde moeizaam en ook een extra gel en reep brachten geen verbetering.
Valpartij
De bevoorrading boven bij Schwarzsee kwam geen kilometer te vroeg. Enkele bemoedigende woorden van mijn vrouw en twee bekertjes bouillon – altijd weer een life savior – later vertrok ik met hernieuwde moed aan de laatste 20 km van de wedstrijd. Ik kreeg het goeie gevoel weer te pakken en dat gaf me mentaal ook de ruimte om te genieten van de schoonheid van de Alpen. Want uiteindelijk is dat waar het – voor mij althans – tijdens zo’n avontuur in de bergen om draait. Beleving, sfeer en genieten van al het moois.
Met die vibe zette ik de laatste afdaling richting Zermatt in. En net daar ging het mis. Op amper 3 kilometer van de finish raakte ik een steen met de tip van men schoen en ik ging hard neer op mijn knie en schouder. Maar na een kort paniekmoment kon ik gelukkig weer verder en zo bereikte ik voldaan de finish na 7 uur en 40 minuten. Met een dikke knie, maar een wel een prachtige ervaring rijker.
Meer dan een wedstrijd
Wanneer ik een week later terugkijk op de trip naar Zermatt, dan denk ik spontaan aan het totaalpakket dat zo’n ultra vaak is. De trip ernaartoe, de verkenning van de omgeving en het opsnuiven van de sfeer vooraf, de wedstrijd en het afzien op zich en uiteraard die heerlijke day after met de medaille rond de nek.
“Natuurlijk zijn de Matterhorn en het indrukwekkende berglandschap een groot deel van wat dit evenement zo bijzonder maakt”, vertelt Carole Dessotto. “Maar het gaat om veel meer dan alleen de omgeving. We willen dat de TREK Matterhorn Ultraks meer is dan alleen een wedstrijd. Het moet een onvergetelijk weekend zijn op een unieke locatie, iets wat mensen samen met hun vrienden en familie kunnen beleven en delen. Die combinatie van uitdagende trails, spectaculaire natuur, een sterke gemeenschap en de unieke sfeer van Zermatt maakt het evenement zo bijzonder.”
En daar heb ik als nederige deelnemer verder helemaal niets aan toe te voegen.