Group of seniors running outside on the green hills.

Wat zegt de wetenschap over lopen en ouder worden?

Sapporo, augustus 2021. Een lerares fysica uit Diepenbeek komt als 28ste over de finish van de olympische marathon. Ze is 38 jaar. Drie jaar eerder liep ze een paar keer per week hetzelfde rondje van 10 km en verder niets. Mieke Gorissen begon pas op haar 35ste  gestructureerd te trainen, precies de leeftijd waarop de tabellen zeggen dat het bergaf gaat. Hoe kan dat? Wat leert de wetenschap ons over lopen op latere leeftijd? We vroegen het aan sportarts Pieter Bormans.

Vanuit zijn sportkliniek in Hasselt begeleidt Bormans de profvoetballers van STVV, maar vooral ook veel lopers. Mieke Gorissen naar de Spelen brengen, noemt hij zelf een van zijn grootste verwezenlijkingen.

Bormans is 37 momenteel en heeft net negen maanden achillespeesellende achter de rug. Hij is onlangs weer voorzichtig beginnen te lopen. Maar van het ouder worden dat we gaan bespreken, merkt hij zelf nog niets. “Kantje boord”, lacht hij.

Niemand ontsnapt eraan

Beginnen we bij het slechte nieuws, want daar valt niet omheen te fietsen. Ergens tussen je 40ste en je 50ste begint je VO2max te dalen. “Zeg maar de grootte van je motor”, vertaalt Bormans. Wanneer dat precies gebeurt, verschilt enorm van persoon tot persoon.“

Het startschot heb je niet in de hand. Het tempo van de afbraak wel. “Wanneer het begint, ligt waarschijnlijk deels vast in je genen. Maar de mate waarin het gebeurt en de mate waarin je het toelaat, hangt vooral af van je voorgeschiedenis: hoeveel je getraind hebt en hoe goed.”

Trainingsleeftijd weegt zwaarder dan kalenderleeftijd

Niet je geboortejaar bepaalt dus wat je nog kan, maar wat eraan voorafging. Heb je op jonge leeftijd veel gelopen? Hoeveel kwalitatieve trainingsuren zitten er in je benen? “En dat moet niet eens lopen zijn”, nuanceert Bormans. “Gewoon bewegen. Sporten. Dat bepaalt mee hoe snel je het voelt en hoe fel die afname is.”

Eén voorwaarde: je moet het volhouden. Voor een schitterende atletiekjeugd koop je niets als je daarna 20 jaar stilvalt. “Als je vanaf je 30ste stopt, ontsnap je er toch niet aan dat het snel begint af te nemen.”

Lees ook: Tips voor een goeie loophouding

Wat er stilletjes verdwijnt

Onder de motorkap gebeurt intussen van alles. Je spiermassa begint al rond je 35ste af te nemen, eerst zo traag dat je het niet merkt. Ergens tussen 40 en 50 wordt het wél merkbaar. Bij mannen verloopt dat geleidelijk. Bij vrouwen ligt het anders. “En bij de vrouwen heb je dan de heerlijke uitvinding van de menopauze. Als die er hard in hakt, ga je dat veel plotser en veel heftiger voelen als loper.”

Die overgang begint bovendien vaak vroeger dan vrouwen zelf denken. “De symptomen zijn al twee jaar bezig voordat ze denken: ah, ik zit misschien in de perimenopauze. En dan is de botdichtheid al wat afgenomen en de elasticiteit ook. We zien dat de zweeffase vaak afneemt, net omdat die elasticiteit vermindert.”

Ook je bindweefsel verandert. De collageenaanmaak vertraagt en pezen worden stijver. Bormans ziet daardoor een klassieker opduiken in zijn praktijk: de achillespees die jarenlang wat zeurde maar het aanvankelijk volhield. “Die kan door die biomechanische en hormonale veranderingen evolueren naar een chronisch probleem. Dat gaat waarschijnlijk ook nooit meer helemaal weg.” Wat niet betekent dat je moet stoppen. “Het is lopen met een achillespees die wat vervelend aanvoelt.”

Dan een advies dat veel oudere lopers waarschijnlijk verrast: je hoeft niet minder te trainen. “Je volume zou in principe zeer lang even hoog kunnen blijven. Je zou eigenlijk hetzelfde moeten kunnen draaien als toen je 35 was.” Wat wél verandert, zijn de snelheden waarmee je die kilometers aflegt. En vooral: wat je erna doet.

(…)

Lees de volledige lijst met tips in het novembernummer van RunningBE of lees het magazine online via Blendle

Like this article? Share it!

Misschien vind je deze ook interessant?